Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Pandemia koronawirusa. Lądowanie Antonowa AN 225 Mrja ze sprzętem medycznym do walki z Covid-19. Kupione w Chinach przez KGHM maseczki 'dla medyków' okazały się bezużyteczne. Warszawa, Okęcie, 14 kwietnia 2020Pandemia koronawirusa. Lądowanie Antonowa AN 225 Mrja ze sprzętem medycznym do walki z Covid-19. Kupione w Chinach przez KGHM maseczki 'dla medyków' okazały się bezużyteczne. Warszawa, Okęcie, 14 kwietnia 2020 Fot. Jacek Marczewski / Agencja Gazeta / / Agencja Gazeta

Zapisz się na miejski newsletter wrocławskiej „Gazety Wyborczej”. Codziennie dostaniesz najważniejsze artykuły w jednym e-mailu

Tydzień temu rząd zrobił spektakl z przylotu największego samolotu Antonow An-225. TVP relacjonowała tę „uroczystość” – jak ją oficjalnie nazwano – na żywo, byli premier, ministrowie i aktyw partyjny PiS. Ograniczono się do podania informacji, że przyleciało siedem milionów maseczek ochronnych z Chin.

Epidemia koronawirusa. KGHM chwali się lipnym certyfikatem

Nie wiadomo, jaki dokładnie sprzęt kupiono, od kogo i za ile. Nasze pytania o to pozostały bez odpowiedzi.

Prezes KGHM Polska Miedź Marcin Chludziński na Twitterze ogłosił jedynie, że sprowadzone z Chin maski „mają wszystkie niezbędne certyfikaty i sprawdzają się w szpitalach”.

Do tweeta dołączył zdjęcia dokumentów, zdradzając przy okazji nazwę jednej z firm, która maseczki wyprodukowała. To Guangdong Nafei Industrial Holding Co. Ltd. Sprawdziliśmy: działa w branży produkcji papieru. A certyfikat ze znakiem CE na maski, którym chwali się Chludziński, wydała włoska firma Ente Certificazione Macchine (ECM).

Tyle że jej rzekome certyfikaty notorycznie są fałszowane przez chińskich producentów. 3 kwietnia ECM opublikowała taki komunikat: „Nie jesteśmy jednostką notyfikowaną w zakresie środków ochrony osobistej, dlatego też nie możemy i nie wydajemy żadnych certyfikatów CE (…). Używanie naszej nazwy i numeru w maskach jest oszustwem i nadużyciem, a my podejmujemy kroki w celu śledzenia i zgłaszania wszystkich fałszywych certyfikatów w obiegu”.

Towar wprowadzony na teren Unii Europejskiej musi być zgodny z jej dyrektywami. Środki ochrony osobistej muszą być zgodne z wymaganiami zasadniczymi Rozporządzenia (UE) 2016/425, a tym samym bezwzględnie oznakowane znakiem CE. Paolo Bernardoni z ECM przyznał nam, że certyfikat, który Chludziński pokazał na Twitterze, to w zasadzie lipa.

„Wydaje się, że dokument jest wydany przez naszą firmę, ale wydany został na zasadzie »dobrowolności« i nie jest to certyfikat CE” – napisał nam Bernardoni.

Pandemia koronawirusa. Wyładunek Antonowa AN 225 Mrja ze sprzętem medycznym do walki z Covid-19. Kupione w Chinach przez KGHM maseczki 'dla medyków' okazały się bezużyteczne. Warszawa, Okęcie, 14 kwietnia 2020 Pandemia koronawirusa. Wyładunek Antonowa AN 225 Mrja ze sprzętem medycznym do walki z Covid-19. Kupione w Chinach przez KGHM maseczki 'dla medyków' okazały się bezużyteczne. Warszawa, Okęcie, 14 kwietnia 2020  Fot. Dariusz Borowicz / Agencja Gazeta

KGHM grozi nam sądem

Sprawę próbowaliśmy wyjaśnić w KGHM. W rozmowie telefonicznej Lidia Marcinkowska, szefowa komunikacji KGHM Polska Miedź, zapewniała nas o autentyczności opublikowanych przez prezesa certyfikatów.

Potem zamiast odpowiedzi dostaliśmy pogróżki: „Wszystkie zamówione i sprowadzone produkty posiadają komplet dokumentów niezbędnych do dopuszczenia ich do obrotu na obszarze Unii Europejskiej (…), w przypadku podawania nieprawdziwych informacji będziemy zmuszeni podjąć kroki prawne w celu przeciwdziałania naruszaniu dóbr osobistych Spółki” – napisała nam Marcinkowska.

Bez badań do szpitali

Pieczę nad zgodnością sprowadzonych towarów z normami unijnymi sprawuje w Polsce państwowy Centralny Instytut Ochrony Pracy (CIOP). Problem z dokumentami wydawanymi przez ECM w Instytucie rozpoznany został już dawno temu.

Pandemia koronawirusa. Lądowanie Antonowa AN 225 Mrja ze sprzętem medycznym do walki z Covid-19. Kupione w Chinach przez KGHM maseczki 'dla medyków' okazały się bezużyteczne. Warszawa, Okęcie, 14 kwietnia 2020Pandemia koronawirusa. Lądowanie Antonowa AN 225 Mrja ze sprzętem medycznym do walki z Covid-19. Kupione w Chinach przez KGHM maseczki 'dla medyków' okazały się bezużyteczne. Warszawa, Okęcie, 14 kwietnia 2020 Fot. Dariusz Borowicz / Agencja Gazeta

– Ente Certificazione Macchine nie ma uprawnień do wydawania certyfikatów badania typu UE, które upoważniają producenta do oznaczenia tych wyrobów znakiem CE. Niejednokrotnie trafiały do naszej oceny certyfikaty wydane przez tę firmę. Zawsze w takich przypadkach informowaliśmy, że certyfikaty te nie potwierdzają zgodności środków ochrony indywidualnej z wymaganiami zasadniczymi Rozporządzenia (UE) 2016/425. Bez przeprowadzenia badań podstawowych parametrów ochronnych oferowanych wyrobów brakuje gwarancji właściwego poziomu ochrony – mówi „Wyborczej” prof. Katarzyna Majchrzycka, kierownik Zakładu Ochron Osobistych CIOP.

Jak wynika z informacji „Wyborczej”, zaraz po przylocie do Polski chińskie maseczki z miejsca trafiły do placówek służby zdrowia. Nie zostały wcześniej przez nikogo przebadane pod kątem zgodności z unijnymi normami, czyli nie wiadomo, na ile są skuteczne i bezpieczne. Potwierdza to także wtorkowy artykuł „Newsweeka”.

– Może być więc tak, że wszystko jest w porządku i rzeczywiście spełniają normy, ale też tak, że ich skuteczność jest równa piciu wody święconej. Bez odpowiednich badań tego po prostu nie wiemy – powiedział „Wyborczej” jeden z inspektorów CIOP.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.