Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

– Polska sztuka filmowa od początku żywo reagowała na otaczającą nas rzeczywistość, stając się równocześnie jej komentatorem i współkreatorem. Temat wolności pojawia się w wielu dziełach naszych mistrzów. Warto je przypomnieć i zastanowić się wspólnie, na ile jest aktualna zawarta w nich prawda o Polsce i Polakach – mówi Jarosław Perduta, dyrektor Dolnośląskiego Centrum Filmowego, instytucji samorządu województwa dolnośląskiego.

Nie tylko we Wrocławiu

Organizatorzy rozpoczynającego się we wrześniu Filmowego Festiwalu Wolności przygotowali 35 pokazów filmowych, większość z nich zobaczymy we wrocławskim kinie DCF. Ale projekcje i spotkania festiwalowe zaplanowano także w Jeleniej Górze (kino LOT), Wałbrzychu (kino Apollo) i Legnicy (kino Piast). Wstęp na wszystkie filmy i wydarzenia towarzyszące będzie bezpłatny dzięki dotacji fundacji KGHM oraz wsparciu zarządu województwa.

– W naszych kinach pokażemy arcydzieła polskiego kina – zapowiada Katarzyna Majewska, kuratorka festiwalu. – Zależy nam także na tym, aby widzowie byli współtwórcami naszego festiwalu. Dlatego ogłosiliśmy plebiscyt, w którym Dolnoślązacy wybiorą najlepsze polskie filmy wszech czasów. Te obrazy również zaprezentujemy w DCF i w innych naszych kinach.

Na ulubione filmy można głosować poprzez stronę internetową festiwalu www.festiwalwolnosci.pl. Jest na niej lista 105 filmów, które eksperci DCF-u uznali za najbardziej znaczące w historii polskiej kinematografii. A jeśli pojawią się kolejne dobre propozycje, może zostać rozszerzona.

Zobacz i porozmawiaj

Pięć wybranych w plebiscycie filmów zostanie zaprezentowanych w kinach Odry-Film w ramach festiwalu.

– Najstarszym filmem na naszej liście jest „Mocny człowiek” Henryka Szaro z 1927 roku na podstawie powieści Stanisława Przybyszewskiego. Z filmów przedwojennych wpisaliśmy na nią jeszcze kilka pozycji, między innymi komedię „Czy Lucyna to dziewczyna” w reżyserii Juliusza Gardena. Z powojennych są „Skarb”, „Zakazane piosenki” i „Ulica graniczna”, obrazy największych twórców polskiego kina: Wajdy, Munka, Hasa, Konwickiego, Kieślowskiego, jest kino moralnego niepokoju i przedstawiciele najważniejszych nurtów - wylicza Katarzyna Majewska.

Filmowy Festiwal Wolności będzie też – jak zapowiadają jego organizatorzy – okazją do spotkania ze znakomitymi twórcami i znawcami polskiego kina.

– Z gośćmi będziemy rozmawiać nie tylko o filmach, które często współtworzyli, ale również o uwarunkowaniach społecznych i politycznych, które towarzyszyły ich powstaniu, o wyzwaniach i problemach, z którymi wówczas byliśmy w Polsce konfrontowani – zapowiada Jarosław Perduta. – Punktem odniesienia wszystkich naszych festiwalowych działań będzie obecna sytuacja. Czy potrafimy uczyć się na błędach przeszłości? Czy jesteśmy w stanie przezwyciężyć coraz głębsze podziały i odbudować wzajemne zaufanie?

– Przewidzieliśmy też liczne wydarzenia towarzyszące. Dzięki zaangażowaniu Centrum Technologii Audiowizualnych nasi widzowie mogą obejrzeć kostiumy i rekwizyty z wybranych filmów. Z kolei współpraca z Akademią Sztuk Pięknych zaowocuje specjalną wystawą plakatów filmowych tematycznie związanych z ideą festiwalu – dodaje Katarzyna Majewska.

Filmy, które nas uksztaltowały

Wybrane filmy dotykają całego spektrum tematów ważnych dla naszej historii i przyszłości, od rozrachunków z naszą przeszłością, przez proste dylematy codziennego życia, po nasz stosunek do takich pojęć i wartości jak wolność, godność człowieka, solidarność, niezależność, tożsamość.

– Nasze instytucje angażują się w obchody stulecia odzyskania niepodległości na różne sposoby. To dla nas wszystkich bardzo ważny jubileusz – mówi Cezary Przybylski, marszałek województwa. – Filmowy Festiwal Wolności jest daleki od niepotrzebnego zadęcia i sztywności. Dla mnie to okazja do powrotu do tytułów, które kształtowały nas i nasze postrzeganie świata w trudnych dla Polski czasach.

Co zobaczymy z okazji 100-lecia odzyskania niepodległości

Inauguracja planowana jest 2 września o godz. 18. Widzowie DCF-u zobaczą wtedy najstarszy zachowany polski film – „Pruską kulturę”. Krótkiej, 8-minutowej, niemej produkcji o trudnych losach Polaków pod zaborami towarzyszyć będzie muzyka na żywo w wykonaniu Adama Milwiw-Barona. Wieczór zamknie pokaz fabularyzowanego dokumentu w reżyserii Janusza Zaorskiego pt. „Pokolenia”, ukazującego historię współczesnej Polski opowiedzianą za pomocą fragmentów dzieł realizowanych we wrocławskiej Wytwórni Filmów Fabularnych.

W piątek 7 września obejrzymy zrealizowany w 1958 r. film Andrzeja Wajdy „Popiół i diament”, który był kręcony w plenerach powojennego, mocno jeszcze zniszczonego Wrocławia oraz Trzebnicy.

To klasyka nie tylko polskiego, ale i światowego kina, a także lektura obowiązkowa studentów szkół filmowych. Fenomenalne aktorstwo zwłaszcza Zbigniewa Cybulskiego i Bogumiła Kobieli, których wielka kariera zaczęła się właśnie od tego filmu. Przed projekcją przewidziany jest wykład prof. Krzysztofa Kornackiego.

Tydzień później (13 września) widzowie DCF-u przypomną sobie „Eroicę” – film nakręcony w 1957 r. przez Andrzeja Munka. Obraz składa się z dwóch luźno ze sobą związanych tematycznie nowel.

Część pierwsza opowiada o warszawskim cwaniaku Dzidziusiu, który przypadkowo wciągnięty w powstanie warszawskie zdobywa się na czyn bohaterski, choć właściwie niepotrzebny. Akcja drugiego opowiadania rozgrywa się w niemieckim oflagu, po raz pierwszy przedstawiono w nim życie polskich oficerów w obozie jenieckim w czasie ostatniej wojny. Film poprzedzi prelekcja Piotra Czerkawskiego.

20 września obejrzymy kultowy „Rękopis znaleziony w Saragossie” Wojciecha Hasa. Obraz nakręcony w 1964 roku, w schyłkowej fazie „szkoły polskiej”, zachwyca pomysłowością, niekonwencjonalnością oraz imponuje rozmachem produkcyjnym. Projekcji będzie towarzyszyć wystawa rekwizytów i kostiumów z filmu.

W niedzielę, 30 września, czeka nas pokaz filmu „Nadzór” wrocławskiego reżysera Wiesława Saniewskiego. Miłośnicy kina będą też mieli okazję do spotkania z reżyserem oraz Ewą Błaszczyk i Teresą Sawicką.

Organizatorzy nie zapomnieli o młodszej widowni. 7 września w godz. 11-13 w kinie DCF odbędzie się specjalny pokaz filmu „Podróż za jeden uśmiech” w reż. Stanisława Jędryki połączony z warsztatami dla dzieci.

Więcej na stronach: festiwalwolnosci.pl i dcf.wroclaw.pl

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.