Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Na tych, którzy chcą jechać do Wałbrzycha razem z nami pociągiem Kolei Dolnośląskich (trzeba się wcześniej zarejestrować na spacerpowalbrzychu.evenea.pl), czekamy 1 lipca, w sobotę, o 10.30 w hali Dworca Głównego, przy wyjściu na perony (odjazd pociągu 10.54). A jeśli chcecie dołączyć w Wałbrzychu, czekajcie na nas w Starej Kopalni o godz. 12.15.

Waldenburg, Walmbrich, Walbrich albo Valbrich tłumaczono jako „Lasogród” lub „Miasto wśród gór". I wszystko się zgadza – są góry, lasy, herbowe dęby i zdroje, a „okolica ciągle czarująco piękna", jak za czasów Johna Q. Adamsa, który przed swoją prezydenturą, jako amerykański ambasador w Prusach, objeżdżał i opisywał Śląsk. Ale to nie zdroje, tylko kopalnie sprawiły, że Wałbrzych zaczął w XIX wieku pęcznieć.

CZYTAJ TEŻ: Wschody i Zachody Legnicy. Spacer z Beatą Maciejewską

W 1867 roku miał 8 tysięcy mieszkańców, tuż po I wojnie światowej ponad 44 tysiące, a w 1939 roku – ponad 66 tysięcy. I prawie wielkomiejską infrastrukturę – gazownię, elektrownię, wodociągi, elektryczne tramwaje. Jak grzyby po deszczu wyrastały domy czynszowe, szkoły, szpitale, banki, dom towarowy, sala widowiskowa i więzienie. Obejdziemy wałbrzyską starówkę, zajrzymy do Ratusza, sprawdzimy, gdzie Goethe pił wino i co to za kotwica ciągnie kamienicę do nieba. Najważniejszym jednak punktem naszej wycieczki będzie Stara Kopalnia.

Kopalnie istniały w Wałbrzychu od średniowiecza, zamknięto je dopiero w latach 90. Ostatni wózek z kopalni „Julia” wyjechał w 1996 r., ale w jej miejscu powstało ogromne centrum muzealno-wystawiennicze – Stara Kopalnia. Otoczono ochroną cały kompleks stuletnich budynków kopalnianych i urządzeń górniczych, budując atrakcyjną opowieść o mieście, które wyrosło na węglu i ma siłę, żeby czarne zamienić na złote.

ZOBACZ TAKŻE: Spacer z Beatą Maciejewską po Bolesławcu. Miasto oferuje nie tylko ceramikę [ZDJĘCIA, WIDEO]

Stara Kopalnia znalazła się na Europejskim Szlaku Dziedzictwa Przemysłowego, skupiającym ponad 1000 europejskich obiektów przemysłowych o wyjątkowym znaczeniu. Polskich zabytków jest tylko siedem – poza wałbrzyską kopalnią znajdziemy tam Exploseum z Bydgoszczy, Manufakturę z Łodzi, Kopalnię Srebra z Tarnowskich Górach, Tyskie Browarium, Kopalnię Guido z Zabrza i Muzeum Browaru z Żywca. Warto poznać całą siódemkę, ale na razie zaczniemy od Starej Kopalni.

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie

Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi

Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich. Zrezygnować możesz w każdej chwili.